Ik ben verhuisd. Moet ik opnieuw melden?

Ja, een verplaatsing van de standplaats is meldplichtig. Verhuis je over een deelstaatgrens, dan komt daarbij dat de nieuwe bevoegdheid op een ander bestuursniveau kan liggen: acht Flächenländer, de Duitse deelstaten die geen stadstaat zijn, melden aan een instantie van de deelstaat in plaats van aan de Kreis. De tabel hierboven noemt voor beide deelstaten de instantie.

Ik heb jarenlang niets gemeld. Wat gebeurt er nu?

Minder dan de reputatie van het onderwerp doet vermoeden. Een gemiste melding is een bestuurlijke overtreding met een maximumboete van tienduizend euro, niet van vijftigduizend: de hogere categorie betreft bezit en verhandelen. En § 47 BNatSchG dwingt tot niets, hij geeft alleen een bevoegdheid. Dieren zonder bewijs “können” (kunnen) in beslag worden genomen of verbeurd worden verklaard, staat er, en een termijn om dat bewijs alsnog te leveren noemt de wet niet. Hoeveel tijd jouw Duitse instantie je geeft, valt binnen haar eigen beleidsvrijheid. Wie het bewijs heeft, heeft het eigenlijke probleem niet.

Welke reptielen zijn eigenlijk meldplichtig?

De bijzonder beschermde soorten, met de uitzonderingen uit Anlage 5. Daarin staan Python regius en Iguana iguana, van de boa constrictor echter alleen Boa constrictor constrictor en Boa constrictor imperator. Een andere ondersoort is niet uitgezonderd, ook al stond op het bordje in de winkel alleen de soort. Baardagamen, luipaardgekko's en korenslangen zijn sowieso niet bijzonder beschermd, landschildpadden bijna altijd wel. Bepalend is de wetenschappelijke naam tot op de ondersoort en de actuele bijlage, en die is voor het laatst op 29 juni 2026 gewijzigd.

Geldt voor eigen nakweek dezelfde termijn?

In drie van de zes deelstaten die een getal noemen, niet. Bayern geeft veertien dagen voor een aanvoer en vier weken voor eigen nakweek, Mecklenburg-Vorpommern hetzelfde, en Baden-Württemberg volgens het informatieblad van het Regierungspräsidium Karlsruhe een maand en drie maanden. Voor kwekers is dat het praktisch belangrijkere getal, en in de meeste tabellen op internet ontbreekt het.

Moet ik een sterfgeval melden?

Ja. Het voorschrift spreekt van aan- en afvoer, en een sterfgeval is een afvoer net als een afgifte of een ontsnapping. Hamburg noemt het uitdrukkelijk zo. In de praktijk betekent dat: datum vastleggen, melden, bewijs bewaren. Het dier verdwijnt uit het dierbestand, uit de papieren keten niet.

Bestaat er een formulier voor heel Duitsland?

Nee. Vijf deelstaten draaien installaties van dezelfde software onder de naam MelBA, Berlin en Sachsen hebben eigen onlineroutes, en Niedersachsen sluit de elektronische weg uitdrukkelijk uit en verzamelt papieren formulieren op twee momenten per jaar. In de tabel staat of jouw deelstaat een portaal heeft.

Duitse meldplicht

Het Duitse bondsrecht noemt geen termijn. Jouw deelstaat wel.

§ 7 Abs. 2 van de Bundesartenschutzverordnung zegt “unverzüglich” (onverwijld) en verder niets. Wat dat in dagen betekent, heeft elke Duitse deelstaat voor zichzelf beslist, en ze zijn het niet eens. Hier staan alle zestien naast elkaar, met de bron in elke rij.

6/16

Duitse deelstaten noemen daadwerkelijk een termijn in dagen. De andere tien noemen er geen.

Duitse deelstaten die geen stadstaat zijn en waar de melding niet naar het Kreisamt (het districtsbureau) gaat, maar naar een instantie van de deelstaat.

Waarom er geen termijn voor heel Duitsland is

De Duitse verordening eist dat je het dierbestand en elke verandering daarin “unverzüglich” schriftelijk meldt, en laat de bevoegdheid uitdrukkelijk aan het recht van de deelstaten. Een getal staat er niet in. Elke termijn die je online leest, is dus de uitleg van één deelstaat, nooit Duits bondsrecht. Dat verklaart ook waarom de opgaven elkaar tegenspreken: veertien dagen, een maand, drie maanden voor eigen nakweek, en in München één enkele dag. Wie een getal noemt, moet erbij zeggen voor welke deelstaat het geldt.

Alle zestien naast elkaar

Bronnen gecontroleerd op 28 augustus 2026

Kies je deelstaat, dan staat jouw rij bovenaan. De rest blijft staan, want de vergelijking is juist het punt.

Meldingstermijnen en bevoegde instanties volgens § 7 Abs. 2 BArtSchV, per Duitse deelstaat
Deelstaat	Termijn	Waarheen
Baden-Württemberg	1 maand, eigen nakweek 3 maandentegenstrijdig	Regierungspräsidien (Stuttgart, Karlsruhe, Freiburg, Tübingen), Referat 55rp.baden-wuerttemberg.de
Bayern	14 dagen, eigen nakweek 28	Untere Naturschutzbehörden (Landratsämter, kreisfreie Städte)bayernportal.de
Berlin	8 dagen	Umwelt- und Naturschutzämter der zwölf Bezirkeberlin.de
Brandenburg	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Landesamt für Umwelt (LfU), Referat N 4 CITESlfu.brandenburg.de
Bremen	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Senatorin für Umwelt, Klima und Wissenschaft; Bremerhaven gesondertservice.bremen.de
Hamburg	28 dagen	BUKEA, Abteilung Naturschutzhamburg.de
Hessen	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Obere Naturschutzbehörde beim Regierungspräsidium (Darmstadt, Gießen, Kassel)rp-kassel.hessen.de
Mecklenburg-Vorpommern	14 dagen, eigen nakweek 28	Landesamt für Umwelt, Naturschutz und Geologie (LUNG)lung.mv-regierung.de
Niedersachsen	Verzameld op 01.03. · 01.09.	NLWKN, Betriebsstelle Hannover-Hildesheimnlwkn.niedersachsen.de
Nordrhein-Westfalen	Geen opgave voor de hele deelstaat, de districten verschillen onderling	Kreise und kreisfreie Städte als Untere Naturschutzbehördenkreis-re.de
Rheinland-Pfalz	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Untere Naturschutzbehörden bei Kreisverwaltungen und kreisfreien Städtensgdnord.rlp.de
Saarland	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Landesamt für Umwelt- und Arbeitsschutz (LUA), Fachbereich 3.1saarland.de
Sachsen	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Untere Naturschutzbehörden der Landkreise und kreisfreien Städtelandkreis-mittelsachsen.de
Sachsen-Anhalt	Minstens 2× per jaar	Landesamt für Umweltschutz (LAU), CITES-Büro Steckbylau.sachsen-anhalt.de
Schleswig-Holstein	28 dagen	Landesamt für Umwelt (LfU), Flintbekschleswig-holstein.de
Thüringen	Geen getal gepubliceerd, alleen “unverzüglich”	Untere Naturschutzbehörden bei Landkreisen und kreisfreien Städtenbuerger.thueringen.de

De halve Bondsrepubliek meldt niet bij het districtsbureau

Bijna elke gids stuurt je naar de Untere Naturschutzbehörde (de laagste natuurbeschermingsinstantie). Voor acht Duitse deelstaten die geen stadstaat zijn, klopt dat niet. In Baden-Württemberg is een van de vier Regierungspräsidien bevoegd, in Hessen de obere Naturschutzbehörde bij het Regierungspräsidium, en in Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Niedersachsen, het Saarland, Sachsen-Anhalt en Schleswig-Holstein telkens één enkele deelstaatinstantie voor de hele deelstaat. Wie verhuist, wisselt dus mogelijk niet alleen van kantoor, maar van bestuurslaag. Vijf deelstaten draaien inmiddels dezelfde meldsoftware onder de naam MelBA, elk met een eigen installatie.

Wat er in de melding moet staan

De Duitse verordening somt het letterlijk op: Zahl (aantal), Art (soort), Alter (leeftijd), Geschlecht (geslacht), Herkunft (herkomst), Verbleib (verblijfplaats), Standort (standplaats), Verwendungszweck (gebruiksdoel) en Kennzeichen (merktekens) van de dieren. Gemeld moeten worden: het bestand bij aanvang van het houden, en daarna elk dier dat erbij komt en elk dier dat weggaat, plus het merken en een verplaatsing van de standplaats. Dat zijn de woorden die jouw Duitse instantie zelf gebruikt, en het loont om de gegevens in precies die volgorde paraat te hebben.

Niet elk dier valt eronder

Het gaat om de soorten die in Duitsland als besonders geschützt (bijzonder beschermd) gelden, en Anlage 5 van de verordening zondert een aantal van de meest gehouden soorten uitdrukkelijk uit. De koningspython en de groene leguaan staan erin. Bij de boa constrictor staan er echter maar twee ondersoorten in, Boa constrictor constrictor en Boa constrictor imperator, en wie een andere ondersoort houdt, is niet uitgezonderd. Baardagamen, luipaardgekko's en korenslangen zijn sowieso niet bijzonder beschermd, landschildpadden daarentegen bijna zonder uitzondering meldplichtig. Het hangt af van de wetenschappelijke naam, en wel tot op de ondersoort.

Wat KeeperLog hiermee te maken heeft

De gegevens liggen al klaar wanneer je ze nodig hebt

De velden uit de verordening

Soort, leeftijd, geslacht, herkomst, standplaats en merktekens staan toch al in het dierdossier. Bij het melden schrijf je ze over in plaats van ze bij elkaar te zoeken.

Aan- en afvoer met datum

Elke aanvoer, elke afgifte, elk verlies krijgt een aantekening met datum. Dat is precies de lijst waaruit je een verandering in je dierbestand meldt.

Als PDF eruit

Het dierdossier en de herkomstketen kun je exporteren en afdrukken. Het formulier van jouw Duitse instantie vul je nog steeds zelf in.

Veelgestelde vragen

Ik ben verhuisd. Moet ik opnieuw melden?: Ja, een verplaatsing van de standplaats is meldplichtig. Verhuis je over een deelstaatgrens, dan komt daarbij dat de nieuwe bevoegdheid op een ander bestuursniveau kan liggen: acht Flächenländer, de Duitse deelstaten die geen stadstaat zijn, melden aan een instantie van de deelstaat in plaats van aan de Kreis. De tabel hierboven noemt voor beide deelstaten de instantie.
Ik heb jarenlang niets gemeld. Wat gebeurt er nu?: Minder dan de reputatie van het onderwerp doet vermoeden. Een gemiste melding is een bestuurlijke overtreding met een maximumboete van tienduizend euro, niet van vijftigduizend: de hogere categorie betreft bezit en verhandelen. En § 47 BNatSchG dwingt tot niets, hij geeft alleen een bevoegdheid. Dieren zonder bewijs “können” (kunnen) in beslag worden genomen of verbeurd worden verklaard, staat er, en een termijn om dat bewijs alsnog te leveren noemt de wet niet. Hoeveel tijd jouw Duitse instantie je geeft, valt binnen haar eigen beleidsvrijheid. Wie het bewijs heeft, heeft het eigenlijke probleem niet.
Welke reptielen zijn eigenlijk meldplichtig?: De bijzonder beschermde soorten, met de uitzonderingen uit Anlage 5. Daarin staan Python regius en Iguana iguana, van de boa constrictor echter alleen Boa constrictor constrictor en Boa constrictor imperator. Een andere ondersoort is niet uitgezonderd, ook al stond op het bordje in de winkel alleen de soort. Baardagamen, luipaardgekko's en korenslangen zijn sowieso niet bijzonder beschermd, landschildpadden bijna altijd wel. Bepalend is de wetenschappelijke naam tot op de ondersoort en de actuele bijlage, en die is voor het laatst op 29 juni 2026 gewijzigd.
Geldt voor eigen nakweek dezelfde termijn?: In drie van de zes deelstaten die een getal noemen, niet. Bayern geeft veertien dagen voor een aanvoer en vier weken voor eigen nakweek, Mecklenburg-Vorpommern hetzelfde, en Baden-Württemberg volgens het informatieblad van het Regierungspräsidium Karlsruhe een maand en drie maanden. Voor kwekers is dat het praktisch belangrijkere getal, en in de meeste tabellen op internet ontbreekt het.
Moet ik een sterfgeval melden?: Ja. Het voorschrift spreekt van aan- en afvoer, en een sterfgeval is een afvoer net als een afgifte of een ontsnapping. Hamburg noemt het uitdrukkelijk zo. In de praktijk betekent dat: datum vastleggen, melden, bewijs bewaren. Het dier verdwijnt uit het dierbestand, uit de papieren keten niet.
Bestaat er een formulier voor heel Duitsland?: Nee. Vijf deelstaten draaien installaties van dezelfde software onder de naam MelBA, Berlin en Sachsen hebben eigen onlineroutes, en Niedersachsen sluit de elektronische weg uitdrukkelijk uit en verzamelt papieren formulieren op twee momenten per jaar. In de tabel staat of jouw deelstaat een portaal heeft.

Elke rij in de tabel noemt de bron waar hij vandaan komt, en wat daar geldt, bepaalt de Duitse instantie in die rij. KeeperLog legt vast wat jij opgeeft, meldt niets voor je en controleert niets na.

Bronnen voor het laatst gecontroleerd op 28 augustus 2026

Dit is een analyse van gepubliceerde bronnen uit het Duitse en Europese recht en geen juridisch advies. Wat voor jouw dier geldt, bepaalt de bevoegde Duitse instantie.

De gegevens staan al ergens. Alleen niet bij elkaar.

KeeperLog houdt soort, herkomst, standplaats en merktekens per dier op één plek bij. Wat jouw Duitse instantie daaruit wil weten, schrijf je over in plaats van het bij elkaar te zoeken.

Gratis beginnen Herkomstbewijs